PLAYFUL PARENTS “เล่นด้วยใจ อบอุ่นด้วยรัก” 
แนวทางการเล่นสำหรับเด็กพัฒนาการล่าช้า วัย 1–3 ปี 
วัย 1–3 ปี คือช่วง “ทองของการเล่น” 
เพราะสมองกำลังพัฒนาทักษะสำคัญ 4 ด้านพร้อมกัน
ภาษา | 
การเคลื่อนไหว | 
การคิด | อารมณ์–สังคมสำหรับเด็กพัฒนาการล่าช้า เป้าหมายของการเล่น คือ
เล่นให้ สื่อสารได้ เล่นให้ ทำตามได้ เล่นให้ ช่วยตัวเองได้ เล่นให้ คุมอารมณ์ได้
5 กฎทองของ PLAYFUL PARENTS (เล่นได้ทุกวัน)
เล่นสั้น ๆ แต่บ่อย 
ครั้งละ 10–15 นาที วันละหลายรอบ เด็กเล็กจะไม่เหนื่อยเกินไป
ตามลูกก่อน แล้วเพิ่มทีละ 1 ขั้น 
เริ่มจากสิ่งที่ลูกทำได้ แล้วค่อยเพิ่มคำพูด ท่า หรือกติกา “นิดเดียว”
พูดน้อย ชัดเจน ซ้ำได้ 
คำสั่งสั้น ๆ 1–2 ขั้นตอน เช่น “หยิบบอล…ใส่กล่อง”
ชมทันทีเมื่อ ‘พยายาม’ 
ชมความพยายาม ไม่ใช่แค่ผลสำเร็จ
“แม่เห็นว่าหนูลองแล้ว เก่งมากเลย”
เปลี่ยนกิจวัตรให้เป็นเกม 
กินข้าว อาบน้ำ แต่งตัว เก็บของ = โอกาสฝึกพัฒนาการ
เล่นเพื่อ “ฝึกอะไร” บ้าง? ภาษา & การสื่อสาร• ชี้บอก ขอของ พูดคำเดี่ยว → วลี 2 คำ
เล่นเลือกให้ชี้ พูดตาม เล่นบทบาทสมมติ กล้ามเนื้อมัดใหญ่• เดิน วิ่ง กระโดด ปีน ทรงตัว
เดินตามเส้น เกมโยน–รับ เล่นสนาม
กล้ามเนื้อมัดเล็ก• หยิบจับ ต่อบล็อก ขีดเขียน ใช้ช้อน
หยอด ร้อย ปั้น ฉีกแปะ ความคิด & การแก้ปัญหา• จับคู่ จัดหมวด ทำตาม 1–2 ขั้น
จิ๊กซอว์ง่าย ๆ เรียงขนาด “ทำตามแม่” อารมณ์ & สังคม• รอคิว สลับกันเล่น ขอความช่วยเหลือ
เกมผลัดกัน เกมหยุด–ไป ฝึกหายใจผ่านการเล่น
กิจกรรมเล่นง่าย ๆ ใช้อุปกรณ์น้อยเลือกวันละ 2–3 กิจกรรม เล่นซ้ำ 1–2 สัปดาห์ แล้วค่อยเพิ่มความยาก
A) เกมสลับกันเล่น• กลิ้งบอล “ตาหนู–ตาแม่”
• ต่อบล็อกคนละ 1 ก้อน
• เป่าฟองสบู่ สลับกัน
เพิ่มขั้น: ให้ชี้หรือพูด “ขอบอล” ก่อนเล่นต่อ 
เล่นตามคำสั่ง 1–2 ขั้น• “หยิบรถ…ใส่กล่อง”
• “ตบมือ…แล้วแตะหัว”
ทริค: พูดสั้น ใช้ท่าทาง และรอ 5–10 วินาที 
C) เล่นบทบาทสมมติ• ป้อนข้าวตุ๊กตา เล่นหมอ ทำกับข้าว
เพิ่มขั้น: ชวนพูดวลี 2 คำ เช่น “ตุ๊กตาป่วย” D) กล้ามเนื้อมัดเล็ก• หยอดฝา ร้อยเชือก ปั้นดิน ฉีกกระดาษแปะ
เพิ่มขั้น: ทำตามแบบง่าย ๆ 1 อย่าง
E) กล้ามเนื้อมัดใหญ่ & ทรงตัว• เดินตามเส้น ข้ามหมอน เตะบอล เกมหยุด–ไป
เพิ่มภาษา “ช้า–เร็ว / หยุด! / ไป!” F) เกมคุมอารมณ์• เป่าฟองสบู่ ฝึกหายใจยาว
• บีบสกุชชี่ กอดหมอน
• มุมสงบเล็ก ๆ พร้อมตุ๊กตา
ประโยคช่วยใจ: “หนูโกรธได้…แม่ช่วยนะ”
ตัวอย่าง “สูตรเล่น 10 นาที”
2 นาที: ตามลูก (ให้เลือกของเล่น) 5 นาที: เพิ่มทักษะ 1 อย่าง 2 นาที: เล่นแรงกาย 1 นาที: จบด้วยกอด + คำชม “วันนี้เก่งมาก!” 
เคล็ดลับปรับการเล่น• ของเล่นน้อยชิ้น ลดสิ่งรบกวน 
• ช่วยก่อน แล้วค่อยลดการช่วย 
• รอให้ลูกคิด/ทำ 5–10 วินาที
• ใช้ภาพและท่าทางช่วยสื่อสาร 
• หากงอแง ลดความยาก พัก แล้วค่อยเริ่มใหม่
สัญญาณที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ (วัย 1–3 ปี)• ไม่สบตา ไม่ชี้บอก ไม่พยายามสื่อสาร
• ไม่เข้าใจคำสั่งง่าย ๆ
• ไม่พูดเลย พูดน้อยมาก หรือถดถอยจากเดิม
• เล่นซ้ำแบบเดิม เล่นร่วมกับคนยาก
• อารมณ์รุนแรงบ่อย กระทบการกิน–นอน–ชีวิตประจำวัน
การประเมินและกระตุ้นตั้งแต่เนิ่น ๆช่วยให้เด็กพัฒนาได้มากขึ้น และช่วยพ่อแม่วางแผนดูแลได้ตรงจุด
#PlayfulParents #เล่นด้วยใจ #พัฒนาการเด็ก #เด็กปฐมวัย #สุขภาพจิตเด็ก #เด็กพัฒนาการล่าช้า #กรมสุขภาพจิต 
